Beter Laten

Banner Thema Beterlaten

Verpleegkundigen en verzorgenden doen dagelijks best veel handelingen (soms wel 2/3 van de dagelijkse handelingen) waarvan het nut niet is aangetoond. Deze handelingen niet meer doen kan tijd, leed voor de patiënt en soms geld schelen. In 2017 ontdekten onderzoekers van het Radboudumc in 125 richtlijnen 66 handelingen die je beter kunt laten. Voorbeelden zijn het onnodig plaatsen van katheters of het bedekken van een al gesloten wond. Ook is er toen een peiling gedaan onder ons ledenpanel, waarin navraag werd gedaan welke handelingen verpleegkundigen zelf overbodig vonden. Hieruit kwam een top 5 van handelingen waarin onder andere het onnodig vaak controleren van vitale functies, dagelijks zwachtelen en volgens protocol vervangen en onderhouden van katheters, infusen en stoma’s naar voren kwamen. 

Het blijkt lastig te zijn om onnodige handelingen niet meer uit te voeren. Dagelijkse routine of de vraag van iemand om het toch te doen, kan ervoor zorgen dat het nog steeds gebeurt. Veel verpleegkundigen zijn zich hier bewust van, maar weten niet altijd hoe ze de verandering in de praktijk kunnen doorzetten. Daarom is er een vervolg gegeven aan de Beter Laten lijst in twee projecten: KwaliTIJD en RENEW.

Wat doet V&VN?

KwaliTIJD: aan de slag met Beter Laten

Hoe breng je de Beter Laten aanbevelingen in de praktijk? Waar begin je, waar loop je tegenaan en wat heb je nodig om onnodige handelingen uit de dagelijkse routine uit te bannen?  
Om dit in beeld te brengen is in oktober 2021 het project KwaliTIJD gestart, een samenwerking tussen V&VN en het programma Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZE&GG).  

In tien deelnemende ziekenhuizen, zijn verpleegkundige teams aan de slag gegaan met de implementatie van 'Beter Laten' onderwerpen. Alle deelnemers hebben zelf één of twee onderwerpen gekozen om mee te starten. Ze ontvangen daarbij individuele begeleiding en nemen deel aan groepsbijeenkomsten om van elkaar te leren en ervaringen uit te wisselen. Tijdens het project geven verpleegkundigen aan wat zij nodig hebben om het gekozen 'Beter Laten' onderwerp ook daadwerkelijk in de praktijk te implementeren. Én er wordt gekeken wat er nodig is binnen hun organisatie om in de toekomst met gepast gebruik onderwerpen aan de slag te blijven. Op basis hiervan worden praktische tools gemaakt. Met als doel een complete toolkit inclusief implementatiestappenplan voor verpleegkundigen die zij zelf in de praktijk kunnen gebruiken.  

Ben je geïnteresseerd in de voortgang van het project? Op de website van ZE&GG vind je meer informatie, ervaringen van deelnemers en kun je je aanmelden voor de nieuwsbrief. Je kunt ook contact opnemen met Tessa Rietbergen of Wilma van Til-Dubbink.

RENEW: niet gepaste zorg terugdringen in de praktijk

Het terugdringen van niet gepaste zorghandelingen in de wijkverpleging is een belangrijke stap naar veiligere en duurzamere zorg. In het project RENEW (meeR gEpast gebruik met beter lateN in dE Wijk) gaan twaalf wijkteams een jaar lang onder begeleiding aan de slag met het verminderen van niet gepaste zorg.

Elk team kiest handelingen die ze willen gaan laten. Er worden praktische tools (zoals checklists, stappenplannen en vragenlijsten) en plannen van aanpak (strategieën) ontwikkeld en door de teams in de praktijk getest. Al deze kennis en instrumenten worden na de pilot opgeleverd in een toolkit, waarmee zorgverleners in de wijk zelfstandig mee aan de slag kunnen om niet gepaste zorg uit te bannen. 

Het project - gefinancierd door ZonMw - is een samenwerking tussen IQ Healthcare, Radboudumc, Hogeschool Arnhem Nijmegen, V&VN en Vilans.

Professionalisering wijkverpleging

5 handelingen in de wijk die je beter kunt laten

Is elke handeling in de wijk wel nodig? Nee! Zo blijkt uit een inventarisatie onder wijkverpleegkundigen en verzorgenden. Het gaat om tientallen handelingen die eerder zinvol leken, maar nu soms zelfs schadelijk blijken. “Dagelijks cliënten volledig wassen? Het wordt afgeraden.”

Wat kun jij doen?

Test of jij zelf onnodige handelingen uitvoert en ga aan de slag om onnodige zorg uit te bannen:

  1.  Gebruik de handige infographic.
  2.  Bekijk de Beter Laten lijst en deel deze met collega's.
  3.  Bedenk bij elke handeling of deze echt nodig is bij deze patiënt of cliënt.
  4.  Leer van de ervaringen van de deelnemers aan het project KwaliTIJD.
    5.  Ga aan de slag met de eerste 4 stappen uit het implementatiestappenplan.

Word lid en praat mee!

Samen met 105.000 leden maken we ons als beroepsvereniging sterk voor professionalisering van de beroepen verpleegkundige, verzorgende en verpleegkundig specialist. Leden horen, zien en helpen; dat is waar we als V&VN voor staan. Wil jij invloed hebben op hoe jouw beroep zich ontwikkelt? Word lid van V&VN.

Word net als Esmee lid van V&VN. Kom op voor jouw beroep!